|
Skrót Tn
Opis hasła Transpozony są to fragmenty DNA, które mogą przemieszczać się (przeskakiwać) z jednego miejsca w genomie na drugie. Występują u wszystkich organizmów, włączając ludzi. Przemieszczenie transpozonu nazywa się transpozycją, a enzym kierujący transpozycją nazywa się transpozazą. Wszystkie transpozony (i) mają odwrócone powtórzenia na końcach; (ii) tworzą proste, swoiste dla transpozonu, 3-9 pz powtórzenia w docelowym DNA, które flankują transpozon; (iii) integrują w różne miejsca genomu, nie wykazując swoistości (lub ograniczoną swoistość) w stosunku do miejsca docelowego. Transpozony dzielą się na klasy: (i) Elementy IS (insertion sequences) o dłg. ~1000 pz. Kodują tylko transpozazę ewentualnie białko regulujące transpozycję. Na obu końcach mają niemal identyczne sekwencje odwrócone ITR (inverted terminal repeats). (ii) Transpozony złożone (composite Tn) gdzie dwa IS tego samego typu otaczają geny oporności na leki np: Tn5, Tn9, Tn10. (iii) Transpozony niezłożone (noncomposite Tn) gdzie geny oporności na leki i inne dodatkowe geny są otoczone przez krótkie odwrócone powtórzenia o częściowej autonomii np: rodzina Tn3. (iv) Transpozony koniugacyjne obok genów odpowiedzialnych za transpozycję i genów oporności na leki, mają geny tra i są zdolne do koniugacji niezależnej od replikonu np. Tn916.
|